Kış Türpü Dikimi ve Hasat Takvimi

Kısa cevap: Kış turpu, ağustos ortası ile eylül sonu arasında tohumdan doğrudan ekilir. Küçük taneli çeşitler 50-60 günde, siyah turp ve beyaz uzun turp (daikon tipi) 90-110 günde hasada gelir. Toprak 25-30 cm derinlikte gevşetilmiş, taze gübresiz ve nemi düzenli olacak şekilde hazırlanmalıdır. İlk hafif donlar turpun tadını iyileştirir; bu yüzden hasadı acele etmeden, toprak donmadan önce tamamlamak en iyisidir.

Kış Turpu Nedir, Yazlık Turptan Farkı Ne?

Yazlık turplar hızlı büyür, küçük kalır ve kısa süre dayanır. Kış turpları daha yavaş gelişir, iri kök yapar ve depoda aylarca durur.

• Siyah turp: Kabuğu koyu, eti beyaz ve acı. Depolamaya en dayanıklısı.
• Beyaz uzun turp: Sulu ve yumuşak lezzetli. Derin, taşsız toprak ister.
• Kırmızı iri kış çeşitleri: Orta ömürlü. Serada veya soğuk çerçevede kışı geçirebilir.

Seçimi toprak derinliğinize göre yapın. Sığ veya taşlı toprakta uzun çeşitler çatallanır; yuvarlak siyah turp daha güvenli tercihtir.

Dikim Zamanını Belirlemek

Formül basit: çeşidin olgunlaşma süresi + 2 hafta pay geriye sayılır. İlk sert donların beklendiği tarihten geriye gidin.

• Serin ve yağışlı bölgelerde: ağustosun ilk yarısı.
• Ilıman iç bölgelerde: ağustos sonu - eylül başı.
• Kışı yumuşak geçen kıyı bölgelerinde: eylül ortası - ekim başı, hatta ikinci parti ekim mümkün.

Çok erken ekim iki sorun getirir: sıcakta tohum çimlenmesi düzensizleşir ve bitki tohuma kaçar. Çok geç ekimde ise kök yeterince irileşmez.

Toprak Hazırlığı

1. Ekimden 2-3 hafta önce alanı 25-30 cm derinlikte gevşetin, taşları ve kök parçalarını ayıklayın.
2. Olgunlaşmış kompost karıştırın. Taze hayvan gübresi kullanmayın; kök çatallanır ve kurtlanma riski artar.
3. pH hedefi 6,0-7,0. Toprağınızın durumundan emin değilseniz basit bir toprak analizi yapıp azot-fosfor-potasyum dengesini görün.
4. Azot fazlası yaprağı büyütür, kökü küçültür. Kış turpunda potasyum daha kıymetlidir; odun külü veya potasyum ağırlıklı bir gübre yeterlidir.
5. Yükseltilmiş yatak yapabiliyorsanız yapın. Kış yağışlarında drenaj sorunu en büyük kayıp nedenidir.

Ekim ve Seyreltme

• Tohum derinliği 1-2 cm. Daha derine gömmeyin.
• Sıra arası 25-30 cm. Sıra üzeri, küçük çeşitlerde 8-10 cm; siyah turp ve uzun çeşitlerde 12-15 cm.
• Her yuvaya 2-3 tohum atıp, çimlenmeden sonra en güçlüsünü bırakın.
• Seyreltmeyi ilk gerçek yapraklar çıktığında, yani ekimden 10-14 gün sonra yapın. Gecikirse kökler birbirini sıkıştırır.
• Seyreltilen fideleri atmayın; yaprakları salataya girer.

Sulama ve Malçlama

Turpun acılığı ve odunlaşması çoğunlukla düzensiz sulamadan gelir. Kuru geçen bir haftanın ardından yapılan bol sulama kökü çatlatır.

• Haftada bir kez derin sulama, her gün azıcık nemlendirmekten iyidir.
• Parmağınızı 5 cm daldırın; kuruysa sulayın.
• Ekimden 3-4 hafta sonra 3-5 cm malç serin. Saman, yaprak veya kıyılmış kuru ot uygundur.
• Malç toprak sıcaklığını dengeler, kök omuzlarını yeşillenmekten korur ve don hasarını geciktirir.
• Damla sistemi kuruyorsanız hattı sıra ortasına alın; yaprakları ıslatmamak mantar riskini düşürür.

Hasat Takvimi

Hasat için kökün omuzları toprak yüzeyinde 5-8 cm çapa ulaşmış olmalı. Yaprakları toplayıp hafifçe çevirerek çekin; çatalla alttan gevşetmek kırılmayı azaltır.

Kışın Toprakta Bırakmak

Donun çok sert olmadığı yerlerde turpu toprakta bırakıp gerektiğinde sökebilirsiniz. Üzerine 15-20 cm kalın malç yığın, kar örtüsü de yardımcı olur. Toprak taş gibi donuyorsa bu yöntem