Salatalık Dikey Bahçede Nasıl Yetiştirilir

Kısa cevap: Salatalık doğal olarak tırmanan bir bitkidir. Sırık (asma tipi) bir çeşit seçin, dikim yerine 180–200 cm yüksekliğinde sağlam bir trelis kurun, fideleri 30–40 cm aralıkla dikin ve haftada bir ana gövdeyi ipe sararak yönlendirin. Alt 40 cm'deki yan sürgünleri ve çiçekleri alın. Böylece 1 m²'de yerde yetişen bitkinin 2–3 katı verim alır, hasatta meyveyi göz seviyesinde görürsünüz.

Neden dikey yetiştirme?

• Alan tasarrufu: Yerde yayılan bir salatalık 1,5–2 m² kaplar. Dikeyde 0,3 m² yeter.
• Daha az hastalık: Yapraklar topraktan uzaklaşır, hava dolaşımı artar. Külleme ve mildiyö baskısı düşer.
• Düz meyve: Asılı büyüyen salatalık kıvrılmaz, lekelenmez.
• Kolay hasat: Eğilmeden toplarsınız, gözden kaçan meyve kalmaz.
• Verim: Işık yaprakların tamamına ulaşır, meyve tutumu düzenli olur.

Çeşit seçimi

Dikey salatalık yetiştirme için "bush" ya da bodur çeşitleri seçmeyin. Onların gövdesi kısa kalır, trelis işe yaramaz.

• Sırık / asma tipi: Ana gövde 2–3 m uzar. Dikey sistemin doğal adayı.
• Partenokarp (kendine döllenen) sera çeşitleri: Arı gerekmez. Balkon ve kapalı alan için ideal.
• Kornişon: Turşuluk, çok meyve verir. Sık hasat isteyeceğinizi bilin.
• Tohum paketinde "indeterminate", "sırık" veya "climbing" ifadesi arayın.

Trelis seçenekleri

Önemli: Trelisi dikimden önce kurun. Sonradan kurarken kökleri kesersiniz. Meyve yüklü bir sıra şaşırtıcı derecede ağır olur; direkleri en az 40 cm toprağa gömün.

Yer, toprak ve dikim

• Güneş: Günde en az 6 saat. Salatalık gölgeye toleranslı bir sebze değildir; gölgeli köşeleri yapraklılara bırakın.
• Yön: Treliyi kuzey-güney doğrultusunda kurun. Ya da bahçenin kuzey kenarına yerleştirin ki alçak bitkileri gölgelemesin.
• pH: 6,0–6,8 arası ideal. Toprağın durumunu bilmiyorsanız basit bir toprak analizi ile başlamak, sonradan gübre tahmin etmekten daha ucuzdur.
• Toprak hazırlığı: Dikim çukuruna bir kürek yanmış gübre veya olgun kompost. Salatalık aç bir bitkidir.
• Aralık: Tek gövde yönlendireceksiniz: 30 cm. Serbest bırakacaksanız: 45 cm.
• Zamanlama: Toprak sıcaklığı 15 °C'yi geçtikten sonra. Soğuk toprakta tohum çürür, fide durur.
• Saksıda: Bitki başına en az 20 litre hacim, mutlaka drenaj delikleri.

Gövdeyi yönlendirme ve budama

1. Fide 25–30 cm olunca ana gövdeyi trelise yaklaştırın.
2. Sülükler tutunmaya başlar ama tek başına yetmez. Haftada bir gövdeyi ip veya file boyunca saat yönünde sarın, gevşek bir bağ atın.
3. Bağ için yumuşak sicim veya kumaş şerit kullanın. Tel kablo bağı gövdeyi keser.
4. Alttaki 4–5 yaprak koltuğundaki yan sürgün ve çiçekleri koparın. Bitki önce boy atsın.
5. Bu noktadan sonra her yaprak koltuğunda meyve bırakın, yan sürgünleri 1–2 yapraktan sonra uçlayın.
6. Gövde trelisin tepesine ulaşınca ucunu kesin. Enerji meyveye gider.
7. Sarı ve hastalıklı alt yaprakları düzenli alın. Hava dolaşımı hastalığın yarısını çözer.

Sulama ve besleme

• Salatalık %90'ın üzerinde su içerir. Düzensiz sulama acı ve eğri meyve yapar.
• Yaprağı değil kökü sulayın. Damla sulama veya delikli hortum en iyisi; sulamayı verimli kullanmak dikeyde daha da kritik, çünkü kök alanı dardır.
• Sıcak dönemde 2 günde bir derin sulama. Yüzeysel günlük sulama kökü sığ tutar.
• Kök bölgesine 5–7 cm mulç: saman, kıyılmış yaprak veya çim biçimi. Nem tutar, sıçrama kaynaklı yaprak lekesini azaltır.
• İlk meyveler görülünce 2–3 haftada bir potasyum ağırlıklı sıvı gübre. Aşırı azot bol yaprak, az meyve demektir.

Sık görülen sorunlar

Çiçek dökülüyor, meyve tutmuyor

İlk açan erkek çiçeklerin dökülmesi